Astım, nefes borusunu, bir başka deyişle, hava yollarını – akciğerlere hava taşıyan küçük tüpleri – etkileyen bir durumdur. Astımlı biri, astımı tetikleyen bir şeyle temasa geçtiğinde, hava yollarının duvarları çevresindeki kas gerilerek hava yolu daralır. Hava yollarının yüzeyleri iltihaplanıp şişmeye başlar. Genellikle sümük ya da balgam oluşur. Tüm bu tepkimeler hava yollarının daha daralıp tahriş olmasına neden olur ve astım belirtilerinin ortaya çıkmasına yol açar.

Astım belirtileri nelerdir?

Astımın yaygın belirtileri şunlardır:

• öksürme
• göğüste ıslık sesi ya da hırıltı
• nefes daralması
• göğüste daralma hissi

Astıma neler neden olur?

Astım her yaşta başlayabilir. Astıma neyin neden olduğunu bilmek zordur, fakat şimdiye kadar bildiklerimize göre:

• astım kalıtım yoluyla geçebilir
• çağdaş yaşam tarzlarının – konut ve diyet değişiklikleri ve daha hijyenik bir ortam gibi – birçok yönleri astımın artmasına katkıda bulunmuş olabilir
• hamilelik sırasında sigara içilmesi çocuğun astım olma olasılığını arttırmaktadır
• sigara içilen ortamlarda bulunulması astım olma olasılığını arttırmaktadır
• işyerinde tahriş edici maddeler bulunması bir kişinin astım olmasına yol açabilir
• çevre kirliliği astım belirtilerinin kötüleşmesine yol açabilir, ancak astıma neden olduğu kanıtlanmamıştır.

Astım nasıl tedavi edilir?

Astımınızı kontrol altına almanızı sağlayacak bazı mükemmel tedavi şekilleri mevcuttur. Astım tedavilerinin çoğunu uygulamanın en etkili yöntemi, ilacın solunarak doğrudan akciğerlerinize girmesinin sağlanmasıdır. Bunun için çeşitli inhaler tipleri mevcut olup size en rahat geleni kullanmanız ve bunun doğru kullanılabilmesi önemlidir. Doktor ya da hemşireniz size en uygun aleti tavsiye edecek olup bunun doğru bir şekilde nasıl kullanılacağını göstermeleri gerekir. Başlıca iki tür astım ilacı vardır:
• rahatlatıcılar
• önleyiciler:

• Rahatlatıcı inhaler çeşitleri genellikle mavi renkli olup belirtilerin hafifletilmesi için alınır. Bunlar daralan hava yolları çevresindeki kasları rahatlatarak çabuk sonuç verir. Astım krizlerinin tedavisinde kullanılması gerekir. Rahatlatıcı inhaler ilacınızı haftada 3-4 kez kullanmanız gerekirse, belirtilerinizin gözden geçirilerek kontrol altına alınabilmesi için doktor ya da hemşirenize tekrar gitmelisiniz.

• Önleyiciler genellikle kahverengi, kırmızı ya da turuncu renkli inhaler çeşitleridir. Bunlar hava yollarındaki şişme ve iltihaplanmayı kontrol altına alarak, aşırı ölçüde hassas olmalarını önleyerek ve şiddetli krizler yaşama riskini azaltarak işlev görür. Etkileri zaman içerisinde ortaya çıkıp arttığından, kendinizi iyi hissetseniz bile her gün, genellikle sabah ve akşam alınmaları gerekir.

Önleyicilerin çoğunda steroid bir ilaç bulunur. Bunun atletler tarafından performanslarını arttırmak için kullanılan anabolik steroidlerle aynı olmadığını vurgulamamız gerekir.Gerekirse rahatlatıcı ya da önleyici inhaler ile birlikte kullanılabilecek önleyici tabletler ve uzun etkili rahatlatıcılar gibi başka ilaç tipleri de bulunmaktadır. Sizin için daha etkili olabilecek yeni ilaçlar hakkında bilgi edinmek için, doktor ya da hemşirenizle görüşünüz.

Astım ve soğuk

Soğuk hava, astım ve solunum yolu ile sorunları olan kişilere ek rahatsızlıklar verebilir. Astımlı kişiler iyi ve önleyici tedbirlerle, doğru ilaç kullamıyla ve soğuğa karşı korunmayla kışın soğuğunda dışırıda dolaşabilirler. Soğuk tek başına en büyük sorun değildir. Soğuk havalarda havadaki kirlenme ve toz miktarının artması, özellikle şehirlerde ve çok nüfuslu yerleşim alanlarında, astımın genelde kötüleşmesine sebep olur. Kış mevsiminde daha sık görülen nezleler rahatsızlıkların artmasına neden olur. Astım değişik şekillerde ortaya çıkan bir hastalıktır ama bir çok kişi soğuk havalarda rahatsızlık hissedebilir. Oldukça soğuk havalarda (< 10 °C) yoğun egzersizlerden kaçınmak ve dikkatli olmak önemlidir.

Ne oluyor?
Bir çok astımlının soğuk havayı teneffüs ettiklerinde kendilerini kötü hissetmelerinin sebebi, solunum yollarının soğuğa karşı aşırı derecede hassas olmasıdır, ve soğuk hava alerjisinden dolayı değildir. Soğuk havanın teneffüs edilmesi, dolaylı olarak solunum yollarının kurumasına ve bu nedenle daralmasına neden olur. Buna ek olarak, aşırı soğuk havalarda burundan nefes almakta oldukça zorlaşır. Astımlı kişilerin, ağız yolu ile teneffüs etmeleri durumunda teneffüs edilen hava solunum yollarının daha çok daralmasına sebep olur. Bu da, havanın solunum yollarına ulaştığı anda yeterli derecede ısıtılamamış olmasından kaynaklanmaktadır.

Burun, solunum yollarının rafine edilmemiş havaya karşı korunmasında önemli rol oynamaktadır ve burnun büyüklüğü teneffüs edilen hava miktarını etkilemektedir. Inuitler oldukça soğuk iklim altında yaşamaktadırlar (Grönland adasında) ve yapılan araştırmalar gösteriyor ki, Inuitlerin burun boşlukları diğer bir çok ırktaki insanların burun boşluklarından daha büyüktür!